Oorlogsdelinquenten

Een aantal werken in de NK-collectie is afkomstig uit vijandelijk en landverraderlijk bezit in Nederland. Dat wil zeggen dat de werken afkomstig zijn van personen die na de oorlog zijn veroordeeld wegens hun gedrag in de oorlogsjaren. Hoewel niet duidelijk is hoe de kunstwerken in hun bezit zijn gekomen, bestaat er een sterke verdenking van illegale herkomst. Soms gaat het om kunstvoorwerpen die door de betreffende personen gedurende de oorlogsjaren weer zijn verkocht. Net als de meeste NK-voorwerpen zijn deze werken na de oorlog door de geallieerde autoriteiten aan de SNK overgedragen. In de meeste gevallen gaat het om kunstwerken die na afloop van de oorlog in Nederland zelf in beslag zijn genomen in de woning of het kantoor van deze delinquenten.

afbeelding
Pieter Menten, die na de oorlog aanvankelijk slechts een lichte veroordeling opliep, kwam in 1976 in het nieuws toen hij zijn verzameling schilderijen wilde laten veilen. Deze verzameling bleek uit stukken te bestaan die hij na de oorlog had verworven, maar het rumoer rond de veiling leidde wel tot zijn arrestatie. In 1980 werd hij veroordeeld wegens in Polen bedreven oorlogsmisdaden. Menten was in 1943, beladen met bezittingen, uit Polen naar Nederland teruggekeerd. In de NK-collectie bevinden zich enkele schilderijen die Menten in de jaren 1943 en 1944 van de hand heeft gedaan. Het is zeer wel mogelijk dat deze stukken behoren tot zijn in Polen veroverde oorlogsbuit en niet uit Nederland afkomstig zijn.